OPEN Konsultacje i Szkolenia – Poznań
Szkolenia dla pracowników – koszt czy inwestycja, która się opłaca?
Myślisz o szkoleniach dla pracowników, ale nie widzisz w nich większych korzyści czy potencjału dla rozwoju biznesowego? Przemyśl to podejście.
Według „Barometru Rynku Pracy 2025” prawie połowa przedsiębiorstw (47 proc.) przyznaje, że zmaga się z rotacją pracowników – odsetek ten wzrósł o 11 punktów procentowych w ciągu roku. Z tej samej publikacji wynika, że bardzo ważne są w tym kontekście szkolenia – prawie ¾ zatrudnionych (72 proc.) deklaruje, że zwiększenie możliwości rozwoju zawodowego przekonałoby ich do pozostania w obecnej firmie.
Jak widzisz, dostępność szkoleń dla pracowników i możliwość rozwoju wewnątrz firmy to element, który może zapewnić Twojej organizacji większą stabilizację. A inwestowanie w rozwój pracowników jest kluczowe dla ich sukcesu, a więc także dla sukcesu Twojej firmy – co postaramy się pokazać w tym tekście.
Brak szkoleń dla pracowników to cichy zabójca konkurencyjności firmy
Według „Adult Education Survey” przeprowadzonego przez Eurostat wskaźnik uczenia się (uczestnictwa w szkoleniach dla pracowników lub innych formach edukacji) dla osób dorosłych (25–64 lata) w Polsce wyniósł w 2022 roku 29,4 proc. To znaczy, że jesteśmy, jeśli chodzi o uczenie się dorosłych, na trzecim miejscu… od końca w Europie.
Z takim podejściem do rozwijania kompetencji i uczenia się nowych rzeczy trudno mówić o budowaniu konkurencyjności czy wprowadzaniu na rynek nowych, innowacyjnych rozwiązań. Jeśli więc myślisz o swojej firmie, jak o organizacji, która chce się rozwijać i iść do przodu, musisz zacząć traktować szkolenia dla pracowników jak jedną z ważniejszych pozycji w budżecie i znaczącą inwestycję w przyszłość.
Pamiętaj, że brak stałego dostępu do kształcenia prowadzi do spadku produktywności załogi, innowacyjności organizacji i odporności firmy na kryzysy. Dzieje się tak dlatego, że dochodzi do zjawiska erozji kapitału ludzkiego, czyli sytuacji, w której nasze kompetencje „starzeją się” razem z nami. Jeśli wydaje Ci się, że to normalne zjawisko – starszy pracownik ma kompetencje „starszego typu” niż młodsze osoby, jesteś w błędzie. W Polsce erozja kapitału ludzkiego zachodzi szybciej niż w krajach, gdzie uczenie się dorosłych jest powszechne, np. w Skandynawii czy Japonii (dane PIAAC).
„W międzynarodowym badaniu umiejętności (PISA) Polscy piętnastolatkowie osiągają wyniki powyżej średniej OECD. Jednak gdy ci sami uczniowie wchodzą na rynek pracy, ich wyniki w badaniu kompetencji dorosłych (PIAAC) gwałtownie spadają poniżej średniej”. (Business Insider)
Szkolenia dla pracowników? Moja załoga nie chce się szkolić!
Czy na pewno? I czy rzeczywiście to brak chęci do nauki w pracy i rozwijania swoich kompetencji jest największą przeszkodą w organizowaniu szkoleń dla pracowników? Wciąż zdarza się, że słyszymy takie głosy.
Tymczasem według raportu Polskiego Instytutu Ekonomicznego na temat szkoleń w Polsce, tylko 26,1 proc. polskich firm (zatrudniających min. 10 osób) oferowało szkolenia zawodowe, a polscy pracownicy dwa razy częściej niż w innych krajach OECD wskazują brak wsparcia pracodawcy jako barierę w uczeniu się.
Co może zrobić Twoja firma, żeby wybić się na tle innych i ułatwiać rozwój tym pracownikom, którzy chcą się szkolić? Sprawdź zalecenia zawarte w dokumencie „OECD Skills Strategy Poland”:
- buduj wśród pracowników świadomość tego, jakie korzyści i szanse daje uczenie się – sama sucha oferta szkoleń, nawet regularnie rozsyłana do wszystkich osób zatrudnionych w firmie, niekoniecznie spełnia tę funkcję;
- dostosuj ofertę szkoleniową do osób dorosłych – pamiętaj, że Twoi pracownicy to rodzice czy osoby, które mają poza pracą inne zajęcia, więc oferta szkoleniowa musi być przygotowana tak, żeby była elastyczna i dostępna dla każdego;
- zadbaj o finanse – dopłaty do szkoleń (o dofinansowaniu przeczytasz za chwilę) i celowany budżet na edukację to podstawa, jeśli chcesz, żeby Twój zespół czuł, że zależy Ci na ich stałym rozwoju i zaangażowaniu w szkolenia dla pracowników.
Jak przenieść te zalecenia do firmy? Jeśli pracujesz w dziale HR, odpowiedz sobie na (a najlepiej przedyskutuj z całym zespołem) kilka pytań:
- Czy Twoja firma ma budżet szkoleniowy?
- Czy mamy plan szkoleń?
- Czy jest osoba odpowiedzialna za rozwój?
- Czy komunikacja dotycząca dostępności szkoleń jest skuteczna?
- Czy szkolenia są dostępne tylko w teorii (dobrze wyglądają na papierze), czy rzeczywiście można z nich skorzystać?
Zastanówcie się wspólnie, jakie jeszcze pytania powinny trafić na checklistę zespołu HR dotyczącą szkoleń dla pracowników. W ten sposób łatwiej Wam będzie wdrożyć zalecenia OECD. I sprawdzić, czy załoga faktycznie nie chce się szkolić, czy może po prostu nie miała dotąd wystarczającego wsparcia w tym zakresie.
Nie zapominaj o szkoleniach dla pracowników fizycznych
We wspomnianym wcześniej raporcie Polskiego Instytutu Ekonomicznego czytamy, że rzemieślnicy i robotnicy przemysłowi mają o 12,9 p.p. mniejsze prawdopodobieństwo udziału w szkoleniu niż menedżerowie. To zastanawiające, tym bardziej że w Polsce tych pracowników jest więcej niż średnio w UE.
A przecież w firmach produkcyjnych to właśnie inwestycje w rozwój i szkolenia dla pracowników produkcji mogą przynieść znaczące korzyści, czyli wzrost wydajności i innowacji procesowych. Dlaczego? Ci pracownicy to najczęściej świetni specjaliści, którzy znają firmę i swój zespół od podszewki. Jeśli zapewnisz tym fachowcom dostęp do szkoleń poszerzających ich kompetencje – na przykład z zarządzania ludźmi czy radzenia sobie ze stresem – tworzysz załogę super bohaterów. Specjalistów, którzy łączą umiejętności miękkie z konkretnym fachem.
Szkolenia dla pracowników produkcji mogą też oczywiście skupiać się na ich codziennej pracy. Warto, żeby przed takimi warsztatami trener mógł „zwiedzić” dział produkcji z przewodnikiem. Dzięki temu będzie doskonale wiedział, jak wygląda stanowisko pracy uczestników szkolenia. A odwiedziny na hali pomogą mu poprowadzić szkolenie bez teoretycznych scenariuszy i skupić się na rozwiązywaniu praktycznych problemów.
Więcej o takich szkoleniach pisaliśmy w tekście „Szkolenia dla firm produkcyjnych” na naszym blogu.
Szkolenia dla pracowników małych i średnich przedsiębiorstw
Zacznijmy od tego, że w dużych firmach szansa na szkolenie jest o 13,9 p.p. większa niż w małych. A ponieważ w Polsce udział zatrudnienia w mikro i małych firmach jest wyższy niż średnia unijna, problem ten jest szczególnie wart uwagi.
Na szczęście nawet małe firmy mogą oferować swoim pracownikom wielkie szkoleniowe możliwości. Jak małe i średnie przedsiębiorstwa mogą skutecznie inwestować w rozwój pracowników? Dwie podpowiedzi będą tutaj najbardziej pomocne:
- warto skorzystać z dofinansowania szkoleń dla pracowników – organizacje z sektora małych i średnich przedsiębiorstw, a konkretnie przedsiębiorcy i pracownicy mikro, małych i średnich firm mogą otrzymać nawet 100 proc. dofinansowania na wybrane przez siebie usługi szkoleniowe i doradcze;
- lub postawić na efektywne kosztowo szkolenia wewnętrzne – w wielu wypadkach wewnętrzny trener może się okazać najlepszym rozwiązaniem, szczególnie jeśli chodzi o szkolenia, które będą się cyklicznie powtarzać, np. wdrożenia nowych pracowników na produkcji.
Dzięki tym rozwiązaniom możesz nawet w małej firmie zadbać o wysoką jakość regularnych szkoleń przez inwestycję w rozwój kompetencji trenerów wewnętrznych. A przy korzystaniu ze szkoleń zewnętrznych wesprzeć się dofinansowaniem i w ten sposób otworzyć swoim pracownikom dostęp do najlepszych dostępnych na rynku szkoleń.
Jak będzie postrzegana Twoja firma, gdy postawisz na szkolenia dla pracowników? „Systematyczna zmiana nastawienia firm dotycząca re- i upskillingu, docenianie obszaru szkoleń i inwestycje w rozwój pracowników to bez wątpienia pozytywne zjawisko. Organizacje dostrzegają, że brak kompetencji na rynku mogą wypełnić poprzez rozwijanie talentów, które już posiadają” mówi Mariusz Lemparty, Branch Manager w Grafton Recruitment.
Szkolenia dla pracowników nie są więc tylko dodatkiem do strategii rozwoju firmy – są jej fundamentem. W świecie szybkich zmian wygrywają organizacje, które uczą się szybciej niż konkurencja. Jeśli chcesz budować firmę odporną na kryzysy, innowacyjną i przyciągającą najlepszych specjalistów, zacznij od jednego pytania: czy naprawdę inwestujesz w rozwój swojego zespołu – czy tylko deklarujesz, że to ważne?
